Doznake iz dijaspore u BiH dostigle rekordnih 4,46 milijardi KM
Građani BiH u inostranstvu prošle godine poslali su porodicama rekordne iznose, a trend rasta nastavljen je i u prvom kvartalu ove godine. Ekonomisti upozoravaju da to pokazuje visoku zavisnost zemlje od novca onih koji su je napustili.
Novčane doznake građana Bosne i Hercegovine koji žive i rade u inostranstvu u 2025. godini dostigle su rekordnih 4,46 milijardi konvertibilnih maraka, odnosno oko 2,28 milijardi evra, objavio je Radio Slobodna Evropa pozivajući se na podatke Centralne banke BiH. Rast je nastavljen i u prva tri mjeseca ove godine, kada je evidentirano više od pola milijarde evra, uz povećanje od 13 miliona evra u odnosu na isti period 2025. godine.
Kada se u računicu uključe i penzije i druga socijalna primanja iz inostranstva, svi tekući transferi iz inostranstva za prvi kvartal iznosili su 1,33 milijarde maraka, odnosno oko 680 miliona evra.
Prema procjenama Svjetske banke koje prenosi RSE, doznake godinama čine više od deset odsto bruto domaćeg proizvoda BiH, što zemlju svrstava među evropske države koje su najzavisnije od novca svojih građana u inostranstvu.
Ekonomista Admir Čavalić ocijenio je za Radio Slobodna Evropa da se najveći dio tog novca ne može posmatrati kao investicija, već kao pomoć članovima porodica koji su ostali u zemlji. Istakao je da je riječ prvenstveno o sredstvima socijalne prirode, te da se tim novčanim prilivima iz inostranstva, na određeni način, očuvava socijalna stabilnost. Upozorio je i da bi iznenadni prestanak tog priliva imao ozbiljne posljedice po ekonomiju.
Ekonomistkinja Svetlana Cenić izjavila je za RSE da doznake iz inostranstva čuvaju standard i kupovnu moć stanovništva, ali je istakla da se iza rekordnih iznosa krije zabrinjavajuća demografska slika, jer je zemlja izgubila veliki dio stanovništva koje danas šalje novac.
Hercegovina.info prenosi svjedočenje penzionera Jovana Vasilića iz Bijeljine, kojem djeca iz Austrije pomažu u plaćanju troškova. On je istakao i razmjere iseljavanja, rekavši da između šest i sedam hiljada vodomjera na području Bijeljine mjesecima ne registruje nikakvu potrošnju, što ukazuje na trajno napuštene domove.
Projekcije međunarodnih institucija pokazuju da izvan granica BiH trenutno boravi oko 1,6 miliona ljudi rođenih u toj zemlji, dok svi oni koji vode porijeklo odatle broje više od dva miliona. Centralna banka BiH nije željela da komentariše razloge rasta doznaka niti njihov uticaj na ekonomiju, navevši u odgovoru RSE-u da se njena nadležnost odnosi na prikupljanje i objavljivanje statističkih podataka.