ECB: Drugi kvartal zaredom blago popustili kreditni uslovi na tržištima hartija od vrijednosti i derivata
Anketa SESFOD Evropske centralne banke za juni 2026. pokazuje da su ukupni kreditni uslovi blago olabavili za sve vrste ugovornih strana, isključivo zahvaljujući povoljnijim cjenovnim uslovima. Istovremeno, porasli su troškovi finansiranja i potražnja za obezbijeđenim finansiranjem, posebno pokrivenim akcijama.
Ukupni kreditni uslovi na tržištima hartija od vrijednosti i vanberzanskih derivata denominovanih u evrima blago su popustili u periodu od marta do maja 2026. godine, pokazala je junjska anketa SESFOD koju sprovodi Evropska centralna banka (ECB). Ovo je drugi uzastopni kvartal u kojem su uslovi olabavili za sve vrste ugovornih strana.
Prema rezultatima ankete, do popuštanja je došlo isključivo zahvaljujući cjenovnim uslovima, dok su necjenovni uslovi ostali gotovo nepromijenjeni. Ispitanici, njih 26 velikih banaka od kojih je 14 iz evrozone, očekuju da će kreditni uslovi ostati uglavnom isti i u periodu od juna do avgusta, pri čemu samo mali procenat očekuje blago pooštravanje cjenovnih uslova za banke i dilere.
Anketni period od marta do maja obilježila je pojačana volatilnost na tržištima, izazvana eskalacijom sukoba na Bliskom istoku koja je dovela do naftnog šoka i snažnog rasta cijena sirovina. To je u martu pritisnulo raspoloženje investitora, ali su se tržišta tokom aprila i maja snažno oporavila, a očekivanja o referentnim kamatnim stopama su znatno porasla.
Na tržištima finansiranja hartijama od vrijednosti, stope i marže finansiranja porasle su za sve vrste kolaterala. Najizraženiji rast zabilježen je kod hartija od vrijednosti pokrivenih imovinom (neto 31 odsto ispitanika), visokorizičnih korporativnih obveznica i domaćih državnih obveznica (po 29 odsto). Istovremeno, potražnja za finansiranjem porasla je za gotovo sve vrste kolaterala, a posebno za sredstva obezbijeđena akcijama (33 odsto ispitanika), čija je vrijednost snažno porasla.
Dileri su odgovorili smanjenjem maksimalnog iznosa i ročnosti finansiranja za nekoliko vrsta obvezničkog kolaterala, dok su povećali dostupnost finansiranja obezbijeđenog akcijama. Likvidnost i funkcionisanje tržišta kolaterala blago su se pogoršali za akcije, visokorizične korporativne obveznice i visokokvalitetne finansijske korporativne obveznice. Obim sporova u vezi sa procjenom vrijednosti kolaterala porastao je za sve vrste, što ukazuje na povećane izazove u tržišnoj dinamici.
Na tržištima vanberzanskih derivata koji se ne kliriraju centralno, došlo je do blagih znakova trenja. Zahtjevi za početnu marginu blago su porasli za većinu vrsta derivata, prije svega za kamatne derivate, preokrenuvši trend blagog pada iz prethodnog kvartala. Likvidnost i trgovanje blago su se pogoršali za devizne, akcijske i robne derivate. Obim sporova u vezi sa procjenom vrijednosti porastao je za nekoliko vrsta derivata, naročito za akcijske, dok su se trajanje i upornost sporova malo promijenili.