ECB objavila uži izbor za novi dizajn evra, javna anketa do 21. septembra

Evropska centralna banka (ECB) objavila je u srijedu uži izbor od deset dizajnerskih prijedloga za buduću seriju novčanica evra i pozvala građane širom Evrope da se izjasne u javnoj onlajn anketi. Kako navodi ECB, anketa je otvorena do 21. septembra 2026. godine, a paralelno će je među reprezentativnim uzorkom građana evrozone sprovesti i jedna nezavisna istraživačka kompanija.

Prijedlozi su nastali u okviru konkursa na koji je pristiglo preko 1.200 prijava grafičkih dizajnera, a odabrala ih je nezavisna komisija sastavljena od 21 stručnjaka iz oblasti poput grafičkog dizajna, neuronauka i istorije.

Ponuda je podijeljena u dvije tematske cjeline – „Evropska kultura” i „Rijeke i ptice”. Prva predlaže likove istorijskih ličnosti na licu novčanica: među motivima su kompozitor Ludvig van Betoven, naučnica Marija Kiri, pisac MiMigel de Servantes, umjetnik Leonardo da Vinči i pacifistkinja Berta fon Sutner. Druga tema naglašava biodiverzitet Evrope tako što na svakoj novčanici prikazuje različitu vrstu ptice u riječnom pejzažu – između ostalih, puzavac stijena, vodomar i bijela roda – sa zgradama institucija EU na poledini.

Predsjednica ECB-a Kristin Lagard izjavila je da su novčanice evra više od sredstva plaćanja i jedan od najopipljivijih izraza Evrope, te dodala da će dizajni koji spajaju ljepotu i značenje ojačati zajednički identitet.

Prema saopštenju ECB-a, mišljenje javnosti biće ključan element u inkluzivnom pristupu Evrosistema, a ECB će objaviti izvještaj o rezultatima obe ankete nakon što konačni dizajn bude odabran.

Upravno vijeće ECB-a trebalo bi da donese odluku o pobjedničkom prijedlogu krajem godine. Odluka će se zasnivati na kombinaciji zaključaka dizajnerske komisije, tehničke procjene i rezultata anketa. Zatim slijedi dalji razvoj i testiranje novčanica – uključujući nove zaštitne elemente za lakšu autentifikaciju i pristupačnost, uključujući i za osobe sa oštećenim vidom – prije nego što uđu u proizvodnju, a kasnije i u opticaj. Novčanice iz prethodne serije zadržaće vrijednost i nastaviće paralelno da se koriste.

Član Izvršnog odbora ECB-a Pjero Čipolone ocijenio je da je redizajn dio dugoročnih nastojanja Evrosistema da gotovina ostane bezbjedno, efikasno i prepoznatljivo sredstvo plaćanja, očuvajući pristup građana javnom novcu i slobodu izbora načina plaćanja. ECB, takođe, radi na smanjenju ekološkog otiska novčanica kroz veću izdržljivost i upotrebu održivijih materijala i procesa. Biće to prvi potpuni redizajn novčanica evra od njihovog uvođenja 2002. godine.