Zabrinutost u obavještajnim krugovima zbog moguće preprodaje turskog S-400

Postoji zabrinutost u obavještajnim krugovima da bi Turska mogla preprodati ruski sistem protivvazdušne odbrane S-400 trećoj strani, objavio je portal Euractiv.

Kremlj je saopštio da je u kontaktu sa Turskom povodom sudbine ruskih raketnih sistema S-400 koje Ankara posjeduje. Portparol Kremlja Dmitrij Peskov rekao je, kako prenosi The Moscow Times, da je to pitanje izuzetno osjetljivo i potvrdio da će kontakti sa turskom stranom biti nastavljeni.

Turski ministar spoljnih poslova Hakan Fidan izjavio je medijima da Moskva treba da bude uključena u pregovore o potencijalnoj preprodaji sistema S-400 trećoj zemlji. Prema njegovim riječima, nabavka američkih borbenih aviona pete generacije F-35 neće biti problem za Tursku, navodi se u pregledu štampe agencije TASS. Vašington je obustavio isporuku tih aviona nakon što je Ankara 2019. kupila S-400.

Prema postojećem ugovoru, dvije divizije S-400 koje je Rusija isporučila Turskoj mogu biti prebačene trećoj zemlji samo uz odobrenje Moskve. Turski provladin list Hurriyet ranije je objavio da Ankara planira transfer sistema jednoj od zemalja Persijskog zaliva.

Prohor Tjebin, direktor Centra za vojno-ekonomska istraživanja na Visokoj ekonomskoj školi, ocijenio je da je vjerovatnoća da Ankara dobije odobrenje Moskve visoka, s obzirom na opsežnu saradnju dvije zemlje. Prema njegovim riječima, razmještanje sistema ruskog porijekla u oružanim snagama neke zalivske zemlje ne bi predstavljalo veće vojne ili odbrambene rizike za Rusiju u poređenju sa njihovom upotrebom u Turskoj, članici NATO-a.

Sjedinjene Američke Države uvele su 2020. sankcije Turskoj, takođe članici NATO-a, zbog kupovine sistema S-400 i isključile je iz programa nabavke i proizvodnje borbenih aviona F-35.

Katar se pominje kao vodeći potencijalni kupac turskih sistema S-400. Ta zemlja, ključni partner Ankare među arapskim državama, domaćin je turske vojne baze, kao i velike američke vazduhoplovne baze i štaba Centralne komande SAD-a. Potencijalni scenario podrazumijeva razmještanje S-400 u tursku bazu u Kataru, gdje bi formalno ostali pod kontrolom Ankare na osnovu sporazuma sa emiratom, naveo je Aleksandar Nadžarov, analitičar na Fakultetu za svjetsku ekonomiju i međunarodne odnose Visoke ekonomske škole.

Međutim, Grčka i Izrael, takođe članice NATO-a, protive se povratku Turske u projekat F-35. Izvor blizak ruskom sistemu odbrambene saradnje izjavio je da je malo vjerovatno da će transfer S-400 biti sproveden dok Ankara ne dobije jasne garancije za isporuku borbenih aviona.