U meteoritu iz Nju Džerzija pronađeni tragovi slanih voda i aminokiseline

Meteorit koji je u julu 2024. probio krov jedne kuće u mjestu Hilsboro u Nju Džerziju pružio je naučnicima izuzetno očuvan uvid u hemijsku prošlost ranog Sunčevog sistema. Brza reakcija vlasnika, koji je fragmente pokupio u rukavicama i odmah ih zatvorio u staklene posude, sačuvala je delikatne minerale i organska jedinjenja od zagađenja vlagom i vremenskim uticajima na Zemlji.

Istraživači predvođeni Piterom Dženiskensom sa Instituta SETI i NASA-inog istraživačkog centra Ejms objavili su u srijedu u časopisu Science Advances nalaze koji ukazuju na to da su kroz matični asteroid meteorita nekada tekle koncentrisane slane vode. Te slane otopine, poznate kao rasoli, hemijski su izmijenile minerale i ostavile za sobom mikroskopske frakture ispunjene materijalom bogatim natrijumom, uključujući krhke natrijum-karbonatne soli koje inače brzo reaguju sa zemaljskom atmosferom.

Meteorit Hilsboro pripada klasi ugljeničnih hondrita tipa CM, koje se smatraju jednim od izvora vode i organskog materijala na ranoj Zemlji. Analiza je pokazala da njegov sastav sadrži fragmente sa neuobičajeno visokom koncentracijom natrijuma, što je bio prvi signal koji je pokrenuo detaljnije ispitivanje elektronskim mikroskopima sve do nivoa pojedinačnih atoma.

„Kada imamo i dokumentovanu vatrenu loptu i brzo prikupljen meteorit, možemo saznati ne samo od čega je stijena sačinjena, već i odakle u asteroidnom pojasu potiče“, izjavio je Dženiskens, koji je bio glavni autor studije, prema NASA-inom saopštenju.

Jedno od ključnih otkrića jeste bogatstvo organskih jedinjenja. Deni Glejvin, viši naučnik u NASA-inom centru Godard i koautor studije, rekao je da ga je iznenadila složenost aminokiselina i drugih organskih molekula pronađenih u malom fragmentu meteorita. Prema njegovim riječima, raznolikost aminokiselina uporediva je sa onom u čuvenom meteoritu Merčison koji je pao u Australiji 1969. godine i postao mjerilo za vanzemaljsku organsku hemiju. Smatra se da su se ovi molekuli formirali unutar asteroida upravo u periodu kada je slana voda omogućavala složene hemijske reakcije.

Naučnici su identifikovali slične soli i u uzorcima sa asteroida Benu i Rjugu koje su na Zemlju donijele misije NASA-e i Japanske agencije za istraživanje svemira (JAXA), ali je Hilsboro prvi meteorit tipa CM kod koga su takve soli pronađene. Majk Zolenski, istraživač meteorita u NASA-i i koautor studije, naveo je da su najbogatiji komadići soli u meteoritu Hilsboro prilično uporedivi sa uzorcima vraćenim pomenutim misijama, iako nisu identični.

Otkriće ne dokazuje da je život nastao upravo na ovakav način, ali sugeriše da su džepovi slane vode unutar primitivnih asteroida bili hemijski aktivniji nego što se ranije pretpostavljalo i da su potencijalno proizvodili sastojke potrebne za nastanak života. Precizna rekonstrukcija putanje vatrene lopte ukazuje na to da meteorit potiče iz asteroidne porodice Erigona u unutrašnjem dijelu glavnog asteroidnog pojasa između Marsa i Jupitera.