Veb snimio Lavlju maglinu u novim infracrvenim detaljima
NASA-in teleskop Džejms Veb otkrio je zamršenu strukturu prašine i jonizovanog gasa u planetarnoj maglini NGC 2392, nadmašivši snimke Habla iz 2000. godine.
Svemirski teleskop Džejms Veb snimio je planetarnu maglinu NGC 2392, poznatiju kao Lavlja maglina, koristeći svoje infracrvene instrumente NIRCam i MIRI kako bi otkrio strukture koje su ranije bile sakrivene. Prema NASA-i, novi snimci pružaju znatno jasniji i detaljniji prikaz kompaktnih nakupina prašine i izmaglice jonizovanog gasa u poređenju sa slikom u vidljivoj svjetlosti koju je 2000. godine napravio teleskop Habl.
Iako opšta struktura magline na Vebovim snimcima na prvi pogled liči na onu sa Hablovih, infracrveni pogled otkriva ključne razlike. Centralni izvor energije koja oblikuje ovu pojavu je ostatak umiruće zvijezde. Kada zvijezda male mase, poput one u srcu NGC 2392, više ne može da se održi nuklearnim reakcijama, postaje nestabilna i odbacuje svoje spoljašnje slojeve, stvarajući ljuske gasa i prašine — planetarnu maglinu. Radijacija zaostalog vrelog jezgra, poznatog kao bijeli patuljak, pokreće izbačeni materijal.
U slučaju Lavlje magline, prema riječima astronoma, zvijezda bogata kiseonikom za sobom je ostavila bijelog patuljka koji “kuva” sve iznutra i pri tom stvara mehur jonizovanog gasa. Taj gasni mehur, koji oblikuje prepoznatljiv izgled magline, vremenom se širi i uništava prašinu koja mu se nađe na putu. “Griva” lava predstavlja unutrašnjost ljuske prašine obasjane centralnim patuljkom, a pramenovi koji podsjećaju na repove kometa zapravo su kompaktne nakupine prašine koje su preživjele radijaciju i štite materijal iza sebe.
Astronomi ističu da je razumijevanje složene strukture prstenova i ljuski, uobičajene odlike planetarnih maglina, i dalje aktivan poduhvat. Vebov snimak predstavlja trenutni presjek ovog dinamičnog procesa. Procjenjuje se da će se maglina, čiji su gas i prašina oblikovani hiljadama godina, konačno raspršiti za otprilike 10.000 godina, što je u astronomskim okvirima relativno kratak period.
Planetarna maglina se nalazi na udaljenosti od oko 4.200 svjetlosnih godina u sazviježđu Blizanci. Prvi put ju je uočio astronom Vilijam Heršel još 1787. godine. Pored naziva Lavlja maglina, u literaturi je poznata i kao Eskimska maglina.